Một số vấn đề về mang thai hộ

2.Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Để được phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ phải đáp ứng được những điều kiện:

- Việc mang thai hộ phải dựa trên cơ sở tự nguyện;

- Các bên đã được tư vấn về  y tế, tâm lý và pháp;

- Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo không được trái với quy định của pháp luật về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản;

- Về hình thức, sự thỏa thuận giữa các bên phải được lập thành văn bản có công chứng.

Người được nhờ mang thai hộ phải có đủ các điều kiện sau đây:Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ;Đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần;Ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai hộ;Trường hợp người phụ nữ mang thai hộ có chồng thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng;Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý.

Nội dung thỏa thuận của các bên cần nêu rõ các điều kiện về bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ theo quy định tại Điều 95; Cam kết thực hiện các quyền, nghĩa vụ quy định tại Điều 97 và Điều 98 của Luật này; Việc giải quyết hậu quả trong trường hợp có tai biến sản khoa; hỗ trợ để bảo đảm sức khỏe sinh sản cho người mang thai hộ trong thời gian mang thai và sinh con, việc nhận con của bên nhờ mang thai hộ, quyền và nghĩa vụ của hai bên đối với con trong trường hợp con chưa được giao cho bên nhờ mang thai hộ và các quyền, nghĩa vụ khác có liên quan; Trách nhiệm dân sự trong trường hợp một hoặc cả hai bên vi phạm cam kết theo thỏa thuận.

Ngoài ra các bên cần đáp ứng các điều kiện quy định tại Nghị định số 10/2015 Quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

3.Quyền, nghĩa vụ của bên mang thai hộ vì mục đích nhân đạo .

Căn cứ vào Điều 97 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014:

-   Người mang thai hộ, chồng của người mang thai hộ (sau đây gọi là bên mang thai hộ) có quyền, nghĩa vụ như cha mẹ trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản và chăm sóc, nuôi dưỡng con đến khi giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ; phải giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ theo thỏa thuận;

-   Người mang thai hộ phải tuân thủ quy định về thăm khám, các quy trình sang lọc để phát hiện, điều trị các bất thường, dị tật của bào thai theo quy định của Bộ Y tế.

-   Người mang thai hộ được hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội cho đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ. Thời gian hưởng chế độ thai sản ít nhất là 60 ngày kể từ ngày sinh. Việc mang thai hộ không bị ràng buộc về thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình đối với lần mang thai hộ;

-   Trong trường hợp có khó khăn về bảo đảm sức khỏe sinh sản, bên mang thai hộ có quyền yêu cầu bên nhờ mang thai hộ thực hiện việc hỗ trợ, chăm sóc sức khỏe sinh sản. Trong trường hợp vì lý do tính mạng, sức khỏe và sự phát triển của thai nhi phù hợp với quy định của pháp luật y tế về chăm sóc sức khỏe sinh sản, người phụ nữ mang thai hộ có quyền quyết định về việc tiếp tục hay không tiếp tục mang thai phù hợp với quy định của pháp luật y tế về chăm sóc sức khỏe sinh sản.

-   Trong trường hợp bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận con thì bên mang thai hộ có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên nhờ mang thai hộ nhận con.

Như vậy, khi mang thai hộ thì ngoài việc bên mang thai có quyền được hưởng các chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội, hưởng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe sinh sản, quyền nuôi dưỡng, chăm sóc con cho đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai thì bên mang thai cũng có nghĩa vụ tuân thủ những quy định về thăm khám, các quy trình sàng lọc để phát hiện những điều bất thường…để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho con khi sinh ra.

 4.Quyền, nghĩa vụ của bên nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Căn cứ Điều 98 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

- Bên nhờ mang thai hộ có nghĩa vụ chi trả các chi phí thực tế để bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe sinh sản theo quy định của Bộ Y tế.

- Quyền, nghĩa vụ của bên nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo đối với con phát sinh kể từ thời điểm con được sinh ra. Người mẹ nhờ mang thai hộ được hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội từ thời điểm nhận con cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi.

- Bên nhờ mang thai hộ không được từ chối nhận con. Trong trường hợp bên nhờ mang thai hộ chậm nhận con hoặc vi phạm nghĩa vụ về nuôi dưỡng, chăm sóc con thì phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định của Luật này và bị xử lý theo quy định của pháp luật có liên quan; nếu gây thiệt hại cho bên mang thai hộ thì phải bồi thường. Trongtrường hợp bên nhờ mang thai hộ chết thì con được hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật đối với di sản của bên nhờ mang thai hộ.

- Giữa con sinh ra từ việc mang thai hộ với các thành viên khác của gia đình bên nhờ mang thai hộ có các quyền, nghĩa vụ theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và luật khác có liên quan.

- Trong trường hợp bên mang thai hộ từ chối giao con thì bên nhờ mang thai hộ có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên mang thai hộ giao con.

Như vậy, theo quy định của pháp luật, thì quyền và nghĩa vụ của bên nhờ mang thai hộ đều nhằm mục đích đến con sinh ra bằng phương pháp này, giúp có được sự chăm sóc và nuôi dưỡng tốt nhất. Đồng thời bên nhờ mang thai hộ sẽ quyền và nghĩa vụ đối với con kể từ thời điểm con được sinh ra đảm bảo quyền và lợi ích của cả hai bên nếu có tranh chấp xảy ra.