Việc chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội
(BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi
của người lao động mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý đối với doanh nghiệp. Đặc
biệt, từ ngày 10/9/2026, các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực BHXH, BHTN chính thức có hiệu lực, với nhiều chế tài nghiêm khắc hơn
nhằm nâng cao ý thức tuân thủ của người sử dụng lao động.
Vậy doanh nghiệp có thể bị xử phạt như thế
nào nếu chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH? Cần làm gì để hạn chế rủi ro và bảo đảm
hoạt động sản xuất, kinh doanh không bị gián đoạn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài
viết dưới đây.
Chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHTN từ ngày
10/9/2026 bị xử phạt ra sao?
Theo quy định mới về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp, doanh nghiệp vi
phạm nghĩa vụ đóng BHXH, BHTN có thể phải chịu nhiều hình thức xử lý tùy theo
tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm.
Đối với hành vi chậm đóng BHXH, BHTN, doanh
nghiệp không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn phải nộp đủ số tiền bảo hiểm còn
thiếu cùng khoản tiền lãi phát sinh theo quy định. Việc kéo dài thời gian nợ bảo
hiểm có thể làm gia tăng đáng kể chi phí tài chính cũng như ảnh hưởng đến uy
tín của doanh nghiệp trong quan hệ lao động.
Trong trường hợp trốn đóng BHXH, BHTN cho
người lao động, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến
150 triệu đồng, đồng thời buộc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm và các
biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật. Đối với những hành vi
có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, tùy từng trường hợp cụ thể, doanh nghiệp hoặc
cá nhân có liên quan còn có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định của pháp
luật.
Có thể thấy, việc chậm đóng hay trốn đóng bảo
hiểm không còn đơn thuần là vi phạm về thủ tục hành chính mà đã trở thành một
trong những nội dung được cơ quan quản lý tăng cường thanh tra, kiểm tra trong
thời gian tới.
Chậm đóng BHXH và trốn đóng BHXH khác
nhau như thế nào?
Nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa hai
khái niệm này, dẫn đến đánh giá chưa đầy đủ về mức độ rủi ro pháp lý.
Chậm đóng BHXH là trường hợp doanh nghiệp vẫn thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm
nhưng không đúng thời hạn theo quy định. Nguyên nhân có thể xuất phát từ khó
khăn tài chính hoặc sai sót trong quá trình quản lý.
Trong khi đó, trốn đóng BHXH là hành
vi cố ý không tham gia hoặc không đóng đầy đủ BHXH cho người lao động nhằm né
tránh nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Đây là hành vi có tính chất nghiêm
trọng hơn và sẽ phải chịu chế tài xử lý nặng hơn.
Việc xác định đúng bản chất của hành vi vi
phạm có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thanh tra, xử lý và áp dụng các biện
pháp khắc phục hậu quả.
Những hành vi doanh nghiệp dễ bị xử phạt
Qua thực tiễn thanh tra trong lĩnh vực lao
động và bảo hiểm xã hội, nhiều doanh nghiệp bị xử phạt do mắc phải những sai phạm
phổ biến như:
- Chậm đóng tiền BHXH, BHTN theo thời hạn
quy định.
- Không đăng ký tham gia BHXH bắt buộc cho
người lao động thuộc diện phải tham gia.
- Khai báo không đúng số lượng lao động hoặc
mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
- Cố tình giao kết hợp đồng không đúng bản
chất nhằm né tránh nghĩa vụ tham gia BHXH.
- Không thực hiện đầy đủ trách nhiệm khi cơ
quan có thẩm quyền yêu cầu cung cấp hồ sơ, tài liệu phục vụ công tác thanh tra,
kiểm tra.
Những hành vi trên không chỉ làm phát sinh
tiền phạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, từ đó
làm gia tăng nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động và khiếu kiện.
Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị xử
phạt?
Để hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm việc
thực hiện đúng quy định của pháp luật, doanh nghiệp nên chủ động rà soát toàn bộ
hồ sơ lao động và bảo hiểm định kỳ.
Trước hết, cần kiểm tra số lượng người lao
động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, mức tiền lương làm căn cứ đóng và thời
hạn đóng bảo hiểm để kịp thời phát hiện, xử lý những sai sót phát sinh.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên xây dựng quy
trình quản lý nhân sự và tài chính thống nhất nhằm bảo đảm việc trích nộp BHXH,
BHTN được thực hiện đúng thời hạn. Việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ lao động, chứng từ
đóng bảo hiểm và các tài liệu liên quan cũng là cơ sở quan trọng để giải trình
khi cơ quan nhà nước tiến hành thanh tra hoặc kiểm tra.
Trong trường hợp gặp khó khăn về tài chính
hoặc phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm, doanh
nghiệp nên chủ động làm việc với cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đơn vị tư vấn
pháp lý để được hướng dẫn phương án xử lý phù hợp, hạn chế tối đa các rủi ro và
chi phí phát sinh.
Chủ động cập nhật quy định pháp luật để
quản trị rủi ro hiệu quả
Cùng với những thay đổi trong lĩnh vực BHXH
và BHTN, doanh nghiệp cũng cần thường xuyên cập nhật các quy định mới về lao động,
thuế, tiền lương và các nghĩa vụ tài chính khác nhằm bảo đảm hoạt động quản trị
luôn tuân thủ đúng quy định của pháp luật.
Việc chủ động rà soát hồ sơ pháp lý ngay từ
đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu nguy cơ bị xử phạt, tiết kiệm chi phí khắc
phục hậu quả và tạo dựng môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp.
Dịch vụ tư vấn pháp lý về BHXH dành cho
doanh nghiệp
Các quy định pháp luật về lao động và bảo
hiểm xã hội thường xuyên được sửa đổi, bổ sung, trong khi mỗi doanh nghiệp lại
có mô hình quản lý và đặc thù hoạt động khác nhau. Vì vậy, việc tham khảo ý kiến
của đơn vị tư vấn pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá đúng mức độ rủi ro và lựa
chọn phương án xử lý phù hợp.
Công ty Luật Hồng Thái và Đồng nghiệp
(HILAP) cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật thường
xuyên cho doanh nghiệp, hỗ trợ:
- Rà soát việc thực hiện nghĩa vụ BHXH,
BHTN theo quy định hiện hành.
- Tư vấn xử lý các trường hợp chậm đóng, nợ
đóng hoặc phát sinh vướng mắc về bảo hiểm xã hội.
- Hỗ trợ giải trình, làm việc với cơ quan
có thẩm quyền trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
- Cập nhật kịp thời các quy định pháp luật
mới, giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ hiệu quả.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tư vấn về
BHXH, BHTN hoặc các vấn đề pháp lý trong lĩnh vực lao động, hãy liên hệ với Công
ty Luật Hồng Thái và Đồng nghiệp (HILAP) để được đội ngũ luật sư và chuyên
gia pháp lý hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và phù hợp với thực tiễn hoạt động của
doanh nghiệp.
Thông tin
liên hệ: CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC TẾ HỒNG THÁI
Địa chỉ: LK 9-38
Tổng cục 5, phường Thanh Liệt, TP. Hà Nội
Hotline:
0962.893.900 / 0982.033.335
Email:
Luathongthai@gmail.com
Luật Hồng
Thái – Điểm tựa pháp lý vững chắc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn trong mọi
biến động thị trường!