Trong những năm gần đây, tình trạng
cá nhân “đứng tên hộ” trong hồ sơ thành lập doanh nghiệp ngày càng phổ biến tại
Việt Nam. Đây là hiện tượng một người đứng tên trên giấy phép kinh doanh, góp vốn,
thậm chí đảm nhận vị trí giám đốc, người đại diện theo pháp luật… nhưng thực tế
lại không sở hữu vốn hay trực tiếp điều hành doanh nghiệp. Việc đứng tên hộ thường
xuất phát từ các lý do như né tránh pháp luật (ví dụ: người bị cấm kinh doanh,
người nước ngoài không đủ điều kiện), nhờ người thân quen giúp đỡ, hoặc che giấu
danh tính chủ sở hữu thật sự hoặc đơn giản là cách chủ sở hữu thật sự “ẩn danh”
“núp bóng” để thực hiện những hành vi trái pháp luật.
Như vậy, khi công ty phát sinh vi
phạm pháp luật như trốn thuế, buôn lậu, lừa đảo, kinh doanh hàng cấm thì câu hỏi
đặt ra là: Người đứng tên hộ có phải chịu
trách nhiệm pháp lý hay không? Và nếu có thì chịu trách nhiệm ở mức độ nào? Hãy cùng Luật Hồng
Thái tìm hiểu!
“Vừa qua, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ban hành Kết luận điều tra vụ Vạn
Thịnh Phát giai đoạn 2. Một nội dung đáng chú ý trong kết luận điều tra là có rất
nhiều người đứng tên hộ cổ phần, công ty trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát.
Xét hành vi, mức độ, vai trò trong vụ án, CQĐT không đề nghị truy tố.
Dù vậy, trong quá trình tố tụng, họ sẽ phải làm việc với cơ quan điều tra và đến
tòa khi được triệu tập…
Còn trong vụ án AIC, nhiều người cũng đứng tên hộ công ty để thiết lập
thế trận quân xanh, quân đỏ giúp AIC trúng thầu. Trong đó, anh trai bà Nguyễn
Thị Thanh Nhàn bị truy tố và đưa ra xét xử. Tại tòa, ông này khai tin tưởng em
gái, đứng tên hộ và kêu ký giấy tờ gì thì ký chứ không biết công ty hoạt động
gì.”
(Trích báo Pháp luật TP.HCM)
Trên đây là một vụ việc điển hình
về việc đứng tên hộ, thay mặt người khác ký kết hợp đồng và câu hỏi đặt ra là: “Liệu họ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự
nếu như việc họ làm vô tình hay cố ý là hành vi vi phạm pháp luật hay không?”
Trước tiên ta tìm hiểu định nghĩa
chủ sở hữu công ty và người đại diện theo pháp luật của công ty:
Chủ sở hữu công ty được hiểu là
cá nhân hoặc tổ chức trực tiếp góp vốn vào công ty, trực tiếp điều hành quản lý
mọi hoạt động của công ty, có trách nhiệm về quyền và nghĩa vụ trong phạm vi số
vốn đã góp vào công ty. Và họ cũng chính là người được hưởng lợi nhuận cũng như
chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp xảy ra sai sót tùy theo mức vốn mà
họ đã góp vào công ty.
Người đại diện theo pháp luật của
công ty được hiểu là: Cá nhân đại diện
cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của
doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc
dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng
tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. (theo khoản
1 điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020)
Hiện nay không có quy định pháp
luật nào về việc đứng tên hộ cho công ty, doanh nghiệp. Có thể hiểu rằng đây là
một dạng đầu tư “ẩn danh”, người đầu tư trực tiếp, người chủ sở hữu thật sự sẽ
không ra mặt mà nhờ người khác đứng tên hộ với nhiều lý do khác nhau, thậm chí
là nhằm thực hiện hành vi trái pháp luật.
Theo như những quy định nêu trên
có thể thấy: Người nào đứng tên thì người đó là chủ sở hữu, là người đại diện
theo pháp luật của công ty, ... Như vậy,
người đứng tên đó sẽ phải chịu trách nhiệm về quyền và nghĩa vụ đối với công ty
theo như quy định tại điều 13 Luật Doanh
nghiệp 2020.
Trách nhiệm hình sự là trách nhiệm
cá thể hóa, tức là người nào thực hiện hành vi trái pháp luật thì chỉ có người
đó mới phải trực tiếp chịu trách nhiệm hình sự.
Như vậy, trong trường hợp người đứng
tên trực tiếp thực hiện chỉ đạo làm những hành vi trái pháp luật như: Buôn lậu,
buôn hàng hóa bị cấm, ... thì họ sẽ bị
truy cứu trách nhiệm hình sự bởi những hành vi họ đã làm. Còn nếu họ bị ép buộc,
lợi dụng, sai khiến để thực hiện những hành vi trái pháp luật đó thì họ cần phải
chứng minh được rằng: Họ bị ép buộc, sai khiến, lợi dụng, không đúng với ý muốn
của họ thì họ sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự đối với những hành vi đó.
Nếu bạn gặp khó khăn trong các vấn đề pháp lý liên quan đến tổ
chức họp hội đồng thành viên, quyết định kinh doanh hay tranh chấp nội bộ, Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái và Đồng
nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, chúng
tôi cam kết mang lại những giải pháp pháp lý hiệu quả nhất. Liên hệ ngay 0976933335 - 0982033335 hoặc qua E-mail: luathongthai@gmail.com để được hỗ trợ nhanh nhất.
Trụ sở chính: LK9-38 Tổng cục 5, phường Thanh Liệt, Hà Nội
(cuối đường Chiến Thắng, Thanh Xuân).
Bạn cũng có thể tham khảo thêm thông tin các dịch vụ tư vấn của
chúng tôi:
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực dân sự - 0976.933.335
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực Hình sự - 0982.033.335
- Dịch vụ pháp lý lĩnh vực Đất đai - 0976.933.335
- Dịch vụ tư vấn nhân sự và quản lý lao động - 0988.587.987
- Dịch vụ pháp lý lĩnh vực Doanh Nghiệp - 0962.893.900
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực Hôn nhân và gia đình -
0976.933.335
Chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHTN từ ngày 10/9/2026 bị xử phạt thế nào? Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
02:29 | 29/07/2026
Việc chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội
(BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi
của người lao động mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý đối với doanh nghiệp. Đặc
biệt, từ ngày 10/9/2026, các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực...
|
Nhân viên thử việc có được hưởng tiền lương không? Quy định mới nhất năm 2026
03:07 | 22/07/2026
Thử việc là giai đoạn mà người sử dụng lao
động và người lao động đánh giá mức độ phù hợp trước khi xác lập quan hệ lao động
chính thức. Trên thực tế, không ít người lao động cho rằng trong thời gian thử
việc sẽ không được hưởng lương hoặc doanh nghiệp có quyền trả lương ở bất kỳ mức
nào do...
|
Từ 01/7/2026, hợp đồng lao động điện tử có thay thế hoàn toàn hợp đồng giấy?
02:58 | 22/07/2026
Nhiều doanh nghiệp đang hiểu nhầm
về mốc thời gian 01/7/2026
Thời gian gần đây, không ít
doanh nghiệp cho rằng từ ngày 01/7/2026 sẽ bắt buộc phải sử dụng hợp đồng lao động
điện tử, đồng thời hợp đồng lao động bằng giấy sẽ không còn được áp dụng. Đây
là một cách hiểu chưa chính xác. ...
|
Doanh nghiệp bắt người lao động làm quá giờ có bị xử phạt? Cập nhật quy định mới nhất năm 2026
02:44 | 22/07/2026
Không ít doanh
nghiệp vì áp lực tiến độ hoặc đơn hàng đã yêu cầu người lao động làm việc liên
tục, thậm chí vượt quá số giờ pháp luật cho phép. Tuy nhiên, nhiều chủ doanh
nghiệp chưa biết rằng việc ép người lao động làm thêm giờ trái quy định không
chỉ bị xử phạt hành chính mà còn tiềm ẩn...
|
Sa thải người lao động năm 2026: Doanh nghiệp được quyền sa thải trong những trường hợp nào để không bị kiện ngược?
02:04 | 22/07/2026
Không ít doanh nghiệp cho rằng chỉ cần người
lao động vi phạm nội quy là có thể ra quyết định sa thải. Tuy nhiên, trên thực
tế, đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất dẫn đến tranh chấp lao động.
Qua quá trình tư vấn cho doanh nghiệp, Luật
Hồng Thái nhận thấy nhiều quyết định sa...
|
Luật Thương mại điện tử 2025: Chủ Shop Shopee, TikTok Shop cần làm gì để tránh "án phạt" từ tháng 07/2026?
10:18 | 15/07/2026
Từ ngày 01/7/2026 , Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Theo đó, cá nhân, hộ kinh doanh và doanh...
|
KÊ KHAI VỐN ĐIỀU LỆ KHI THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP NHƯ THẾ NÀO LÀ HỢP LÝ
08:27 | 17/10/2025
l QUY ĐỊNH
VỀ VỐN ĐIỀU LỆ HIỆN NAY
|
Giải thể Công ty TNHH hai thành viên trở lên năm 2026: Điều kiện, hồ sơ và những lưu ý doanh nghiệp cần biết
08:41 | 18/07/2026
Trong quá trình hoạt động, không ít doanh
nghiệp lựa chọn giải thể do thay đổi chiến lược kinh doanh, tái cơ cấu hoặc
không còn nhu cầu tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hồ sơ giải
thể bị kéo dài do doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, chưa xử lý dứt điểm
các khoản nợ...
|
Không góp đủ vốn điều lệ đúng thời hạn có bị xử phạt không? Mức phạt mới nhất
01:49 | 19/07/2026
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ,
thành viên hoặc cổ đông phải thực hiện góp đủ vốn điều lệ theo đúng cam kết.
Tuy nhiên, trên thực tế không ít doanh nghiệp chậm góp vốn, góp không đủ vốn hoặc
không thực hiện thủ tục điều chỉnh vốn điều lệ theo quy định.
Vậy không...
|
Hồ sơ thành lập công ty cổ phần năm 2026: Chuẩn bị đúng ngay từ đầu để tránh bị trả hồ sơ và phát sinh rủi ro pháp lý
01:57 | 19/07/2026
Nhiều
người cho rằng thành lập công ty cổ phần chỉ cần chuẩn bị vài giấy tờ và nộp
lên cơ quan đăng ký kinh doanh là hoàn tất. Tuy nhiên, trong thực tế tư vấn
doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy phần lớn hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung
không phải vì thiếu giấy tờ mà do thông tin kê khai...
|