Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự được quy định trong bộ luật hình sự năm 2015 bao gồm:
-Sự kiện bất ngờ
Người thực hiện hành vi gây hậu quả nguy hại cho xã hội trong trường hợp không thể thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước hậu quả của hành vi đó, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự
Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Phòng vệ chính đáng
+ Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.
Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.
+ Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.
Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này.
- Tình thế cấp thiết
+ Tình thế cấp thiết là tình thế của người vì muốn tránh gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Hành vi gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là tội phạm.
+ Trong trường hợp thiệt hại gây ra rõ ràng vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết, thì người gây thiệt hại đó phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội
+ Hành vi của người để bắt giữ người thực hiện hành vi phạm tội mà không còn cách nào khác là buộc phải sử dụng vũ lực cần thiết gây thiệt hại cho người bị bắt giữ thì không phải là tội phạm.
+ Trường hợp gây thiệt hại do sử dụng vũ lực rõ ràng vượt quá mức cần thiết, thì người gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ
Hành vi gây ra thiệt hại trong khi thực hiện việc nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình, quy phạm, áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa thì không phải là tội phạm.
Người nào không áp dụng đúng quy trình, quy phạm, không áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa mà gây thiệt hại thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên
Người thực hiện hành vi gây thiệt hại trong khi thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên trong lực lượng vũ trang nhân dân để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh nếu đã thực hiện đầy đủ quy trình báo cáo người ra mệnh lệnh nhưng người ra mệnh lệnh vẫn yêu cầu chấp hành mệnh lệnh đó, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp này người ra mệnh lệnh phải chịu trách nhiệm hình sự.
Trên đây là phần tư vấn của công ty Luật TNHH quốc tế Hồng Thái và đồng nghiệp. Mọi ý kiến thắc mắc cần giải đáp quý khách vui lòng liên hệ tới tổng đài tư vấn pháp luật theo số điện thoại: 1900 6248. Bộ phận tư vấn pháp luật tổ tụng!
Trân trọng./
(K.linh)
Có thể bạn quan tâm:
Nhân viên thử việc có được hưởng tiền lương không? Quy định mới nhất năm 2026
03:07 | 22/07/2026
Thử việc là giai đoạn mà người sử dụng lao
động và người lao động đánh giá mức độ phù hợp trước khi xác lập quan hệ lao động
chính thức. Trên thực tế, không ít người lao động cho rằng trong thời gian thử
việc sẽ không được hưởng lương hoặc doanh nghiệp có quyền trả lương ở bất kỳ mức
nào do...
|
Từ 01/7/2026, hợp đồng lao động điện tử có thay thế hoàn toàn hợp đồng giấy?
02:58 | 22/07/2026
Nhiều doanh nghiệp đang hiểu nhầm
về mốc thời gian 01/7/2026
Thời gian gần đây, không ít
doanh nghiệp cho rằng từ ngày 01/7/2026 sẽ bắt buộc phải sử dụng hợp đồng lao động
điện tử, đồng thời hợp đồng lao động bằng giấy sẽ không còn được áp dụng. Đây
là một cách hiểu chưa chính xác. ...
|
Doanh nghiệp bắt người lao động làm quá giờ có bị xử phạt? Cập nhật quy định mới nhất năm 2026
02:44 | 22/07/2026
Không ít doanh
nghiệp vì áp lực tiến độ hoặc đơn hàng đã yêu cầu người lao động làm việc liên
tục, thậm chí vượt quá số giờ pháp luật cho phép. Tuy nhiên, nhiều chủ doanh
nghiệp chưa biết rằng việc ép người lao động làm thêm giờ trái quy định không
chỉ bị xử phạt hành chính mà còn tiềm ẩn...
|
Sa thải người lao động năm 2026: Doanh nghiệp được quyền sa thải trong những trường hợp nào để không bị kiện ngược?
02:04 | 22/07/2026
Không ít doanh nghiệp cho rằng chỉ cần người
lao động vi phạm nội quy là có thể ra quyết định sa thải. Tuy nhiên, trên thực
tế, đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất dẫn đến tranh chấp lao động.
Qua quá trình tư vấn cho doanh nghiệp, Luật
Hồng Thái nhận thấy nhiều quyết định sa...
|
Luật Thương mại điện tử 2025: Chủ Shop Shopee, TikTok Shop cần làm gì để tránh "án phạt" từ tháng 07/2026?
10:18 | 15/07/2026
Từ ngày 01/7/2026 , Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Theo đó, cá nhân, hộ kinh doanh và doanh...
|
KÊ KHAI VỐN ĐIỀU LỆ KHI THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP NHƯ THẾ NÀO LÀ HỢP LÝ
08:27 | 17/10/2025
l QUY ĐỊNH
VỀ VỐN ĐIỀU LỆ HIỆN NAY
|
Giải thể Công ty TNHH hai thành viên trở lên năm 2026: Điều kiện, hồ sơ và những lưu ý doanh nghiệp cần biết
08:41 | 18/07/2026
Trong quá trình hoạt động, không ít doanh
nghiệp lựa chọn giải thể do thay đổi chiến lược kinh doanh, tái cơ cấu hoặc
không còn nhu cầu tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hồ sơ giải
thể bị kéo dài do doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, chưa xử lý dứt điểm
các khoản nợ...
|
Không góp đủ vốn điều lệ đúng thời hạn có bị xử phạt không? Mức phạt mới nhất
01:49 | 19/07/2026
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ,
thành viên hoặc cổ đông phải thực hiện góp đủ vốn điều lệ theo đúng cam kết.
Tuy nhiên, trên thực tế không ít doanh nghiệp chậm góp vốn, góp không đủ vốn hoặc
không thực hiện thủ tục điều chỉnh vốn điều lệ theo quy định.
Vậy không...
|
Hồ sơ thành lập công ty cổ phần năm 2026: Chuẩn bị đúng ngay từ đầu để tránh bị trả hồ sơ và phát sinh rủi ro pháp lý
01:57 | 19/07/2026
Nhiều
người cho rằng thành lập công ty cổ phần chỉ cần chuẩn bị vài giấy tờ và nộp
lên cơ quan đăng ký kinh doanh là hoàn tất. Tuy nhiên, trong thực tế tư vấn
doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy phần lớn hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung
không phải vì thiếu giấy tờ mà do thông tin kê khai...
|
Mức phạt doanh nghiệp không đăng ký nội quy lao động từ ngày 10/9/2026: Chủ doanh nghiệp cần lưu ý gì?
08:25 | 21/07/2026
Nhiều doanh nghiệp
cho rằng chỉ cần ban hành nội quy lao động để áp dụng trong nội bộ là đủ. Tuy
nhiên, đối với những doanh nghiệp thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu phải đăng
ký nội quy lao động, việc không thực hiện đúng thủ tục có thể dẫn đến xử phạt
vi phạm hành chính và ảnh hưởng trực...
|